Inizi ha gourinizi

Kregiñ a ra ar veaj en Neolitik en Arvor-Baden, Porzh Noaloù pe Lokmaria-Kaer, pa ya kuit an herrvag eus an douar-bras da vont war-zu Gavriniz. Eno e kaver eus unan eus kaerañ lec'hiennoù meurvaenek ar bed, hervez an arkeologourien. Deuit da welet darn eus an traoù a zo kuzhet enni.

Seizh enezennig en-dro d’ur mor diabarzh e zourioù treuzwelus, traezhennoù gwenn... N’emaoc’h ket en Inizi Sechelez, e Breizh ne lavaran ket ! An enezeg-se, a-vaez da Gonk-Kerne, zo heñvel ouzh gweledvaoù broioù an trovanoù : par d’ar baradoz. Un hunvre deuet da wir.

Un enezenn gaer eo ar Gerveur evit gwir. Ul lec’h ma c’hallfe an den tremen e holl vakañsoù hag a zellez bezañ gweladennet e-pad meur a zevezh eo. Etre an traezhennoù sioul hag an tornadoù estlammus, etre ar porzhioù briket hag ar maezioù glas, e kinnig an enezenn ur vozaikenn builh a weledvaoù.

Na pegen kaer eo mor-bihan Gwened ! 42 enezenn zo ennañ , evel kement-all a darchoù glasvez war ar mor glas-pers... Par eo ar gweledva d’ur gartenn-bost, gant douster an hin ouzhpenn. Evit ober anaoudegezh gant ar mor-bihan, krogit ‘ta gant Enizenac’h, un enezenn dudius-kaer anezhi…

Ha prest oc’h da vont betek ar penn ? Penn en enezeg Eusa, neuze ! E kornôg pellañ pennvro Frañs he do ho chomadenn ur blaz diouti hec’h-unan hag a roio nerzh deoc’h en-dro. Diwirion e seblant bezañ ar c’holier enezennoù-se, istribilhet etre an oabl hag ar mor, gronnet gant fru. Ur gwir soubadenn-deskoni !

War-dal Aod hollgaer ar Vein Ruz e tiveuz poultrennoù douar a-rez an dour. Dre lestrañ en ur vag e c’hallit mont tre e rouantelezh varzhus an evned-mor. Ambrouget e viot gant koroll dibaouez an divaskelloù ha tousmac’h ar c’hriadennoù e-pad ho treizhadenn etre plu ha fru.

Dispartiet eo Enez-Vriad diouzh an douar-bras gant ur wazh-vor, ha trawalc’h zo gant un dek munutenn bennak gant ar vag evit mont di adalek beg an Arc’houest. Ha koulskoude... Divroet e vez an den diouzhtu en enezenn-se, adanvet « an enezenn he bleunioù » abalamour d’al liesseurt m’eo ar plant enni ha d’ar c’haer m’eo he gweledvaoù. Ur gwir varadozig.

Un aod gouez hag estlammus er c’hornôg, traezhennoù brav gant traezh fin er reter : kinnig a ra gourenez Kiberen, a-hed 14 km, gweledvaoù liesseurt a vez hoalet an den ganto diouzhtu. Unan eus ar re vrudetañ eus kêrioù-kouronkañ Breizh eo, hag ivez ul lec’h evit mont d’ar Gerveur, da Houad ha da Edig.

3/4 eur gant ar vag ha setu c’hwi en Enez-Groe, prest da grimpat ar c’hrapennoù gant ho pelo, da dañva ar sardined grilhet pe da ganañ en ur c’hafedi deuet da vezañ brudet-kaer. E-barzh ur gêriadenn he ziez izel pe en un ouf e zourioù sklaer, e welot pegen gwir eo ar c’hrennlavar "Qui voit Groix, voit sa joie".