An darvoudoù bras

Dont a ra bep bloaz 5 000 a rederien, a anavezer mat dre o stumm da c'haolgammañ, war linenn an aplud evit Maraton Menez-Mikael-ar-Mor. A-benn d'an eur, pe d'ar mor pa lavarer gwelloc'h. Pa vezont o redek n'o dez ket kalz amzer da sellet ouzh kaerder al lec'h a zo lakaet e-touez glad bedel Mab-den. 

An abadenn-mañ zo un tamm evel ur steredenn-lostek hag a vefe an dud o c'hortoz anezhi da dremen. Bep c'hwec'h vloaz e c'hoarvez un darvoud hep e bar e parrez Lokorn : gant an Dromeni Vras, anezhi ul lid relijiel, e vezer kaset pell-pell en amzer dremenet, d'ur mare ma oa an drouized hollc'halloudus o ren.

Abaoe 1979 e vez lakaet, gant ar festival Art rock, an doareoù arz da gejañ an eil gant egile, en ur zegas brud war Sant-Brieg e-pad dibenn-sizhun ar Pantekost. Pop music hag arz a vremañ, sirk ha video… Setu ar pezh a gaver e-barzh ur sekred-kegin na vez ket diskuliet da forzh piv ! 

20 vloaz zo e kustum « bugale vihan Stevenson ha Conrad » en em gavout asambles ouzh troad mogerioù-kreñv Sant-Maloù. Pedet e vezomp bep bloaz e miz Mae, gant ar festival Beajourien Souezhus, da vevañ ur pezh avantur lennegel da-heul froudennoù ar skrivagnerien 

N’eus ket par d’ar festival Abadennoù ar Serr-noz, e lec’h all ebet ne vez kinniget ur bennoberenn vras en opera war un dro gant un oberenn vihan da goulz merenn vihan, na lakaet janglerezh da-heul sonerezh. Amañ e kont an doare kement hag an danvez, ha ne vez ket gwelet danvez tud dizoare evit kelo-se.

Daoust ma cheñch programm an Erer Kozh a vloaz da vloaz, e chom ar festival gant ar memes spered 18 vloaz zo, ur spered diazezet war al liesseurted hag un aergelc'h plijus etre mignoned, war arzourien brudet-kaer ha re all a vo brudet hepdale. Pemp leurenn, 80 arzour, 230 000 arvester... N'oc'h ket evit tremen hebiou an darvoud pouezus-se !

E Gwened n'eus ket kaz na dislavar etre jazz ha java. Ar pezh a weler splann gant ar festival a zegas swing, lusk ha begon e kêr 30 vloaz zo. Bev-birvidik an traoù eno ha pa vefed skuizh-marv... 

E 1923, pa oa Raymond Poincaré prezidant ar C'huzul, edo ar festival o kregiñ ganti. Gouestlet eo Gouelioù Kerne da sevenadur Breizh, pinvidik ha liesseurt.

Kinnig a ra ar gouel daouvloaziek Aber splujañ en arz a vremañ dre ur valeadenn digustum, 60 km a-hed al liger etre Naoned ha Sant-Nazer. An ijin eo spered diazez ar festival-mañ.

Bep bloaz, bremañ ez eus pemzek vloaz zo, e vez un asez dispac'h kostez Brest : eno e vez bodet ar pep gwellañ eus ar sonerezh tekno da-geñver Astropolis, ur festival lusk an diaoul gantañ ! N'eo ket diskiblien al luskad a reer The second summer of love anezhañ evit c'hwitañ an emgav-se. 

Bep bloaz en em laka an arz a vremañ da gejañ gant ar glad relijiel en un doare dibar. An Arz er chapelioù : traoù nevez en nevoù, a c’hallit krediñ.

Ouzhpenn 650 000 a dud a zeu bep bloaz da-heul an Oriant express. N'eus muntr luziet ebet da ziskoulmañ amañ, nemet selaou ar pep gwellañ eus ar sonerezh keltiek. 

Ur melting pot, ur pod kejaj, pe e vefed paotr pe blac'h. Splann eo d'an holl : diazezet eo festival Kraozon war an eskemm. Ha pa vefe aozet e penn pellañ ar bed emañ e brogrammadur el lec'h kreiz ma teu an holl seurtoù sonerezh da gejañ an eil gant egile. Ur c'hinnig a-feson neuze evit tremen un dibenn-sizhun digor war ar bed. 

E Pempoull, bep daou vloaz, e vez birvilh ha plijadur leizh ar c'haeoù gant ur 100 000 a arvesterien. Gant ar festival-mañ, troet war ar sonerezh hag ar mor, e vez pep a flammenn o lugerniñ en holl borzhioù ar bed. Un digarez a-feson deoc'h da vezañ evel ur pesk en dour.

Anat eo d'an holl bremañ : bep bloaz e miz Eost e weler ur c'hasedig e doare penn un den marv, daou askorn dindanañ evel banniel ar vorlaeron, o plavañ a-us Sant-Maloù. Kemenn a ra deomp eo distro Hent ar Rock, ur festival gouestlet penn-da-benn d'ar sonerezhioù brit-pop ha rock breizhveuriat. Ha pennoù plijadur e-leizh enno a vez gant ar 15 000 arvester pa vezont o tistreiñ d'ar gêr… 

Gant piv ez ay an Hitchcock aour ? Bep bloaz e vez dalc'het arvesterien Dinarzh e-pign e-pad ur reuziad diziwezh gant ar memes goulenn. Peogwir emañ Kezar gant pennoù-bras ar gêr-benn ez eo Alfred a zo bet lakaet da arouez an emgav evit ar re a blij dezho gwelet filmoù c'hoariet e yezh William. 

Dibenn-sizhun diwezhañ miz Here, setu ur garrezenn leun-mat e-barzh deiziataer sevenadurel Breizh, hag un digarez da 400 aozer BT d’en em gavout da-geñver ar festival Kae al Lagadennoù. Ober ar plankenn e Sant-Maloù, n’eus ket peadra da vezañ estonet.

N’en deus bet ezhomm ar festival Leurennañ nemet un toullad bloavezhioù evit dont da vezañ al lec’h ma rank ar grouerien war dachenn ar c’hoariva hag an dañs tremen a-raok mont da festival Avignon. Ur festival er penn a-raok ha ne laka ket an arvesterien da vont a-raok ! 

Ha krediñ a rit e c’haller ober tro ar bed dindan 7 devezh gant ur vag dre lien ? Emgav a vez roet bep pevar bloaz d’ur milion bennak a vizitourien evit ur veaj dispar en istor ar mor gant ouzhpenn 2 500 bag deuet eus ar pevar avel. 

Abaoe 2008 e vez graet gant diskouezadeg daouvloaziek an arz a vremañ, Atalieroù Roazhon, kement a ranker ober evit diskouez d'ar muiañ a dud un danvez arzel a vez kontet da diaes da intent ha graet evit an dud desket hepken. E Kouent ar Jakobined, en aveadurioù sevenadurel pe el lec'hioù foran, eo digor an arz a vremañ d'an holl. 

Daoust m'eo gouestlet ar gouel-mañ d'ar Grennamzer ez eo digor d'an holl memes tra. Ar re vihan koulz hag ar re vras a gav o flas er c'hoari roll drol-se bet ijinet e 1983. N'emañ ket an darvoud pouezus-se evit kêr ar Gwesklin war-nes ober e dalaroù. 

Bep bloaz da vare Pask, da-geñver Spi Ouest France, e teu ar bigi dre lien war o c’hiz war un dro gant kleier Roma. Ur gwir oferenn vras eta evit ar re a blij ar regataoù bigi dezhe.